Raising world changers

Wrijvend met zijn handen in zijn ogen kijkt Daan me moe en verdrietig aan. “Mama, ik ben niet moe, ik ben echt niet moe!” Hij huilt verder en gaat met zijn armen over elkaar heen op de bank zitten. “ Mama, ik wil nog wat drinken, ik heb nog niet gedronken en we zouden nog samen een vliegtuig vouwen mama, weet je nog?!” Mama, ik ben echt niet moe en ik ga niet naar bed!”

Ik geef hem een dikke knuffel en een kus op zijn hoofd. Het liefste zou ik hem de hele avond op mijn schoot houden en knuffelen, heen en weer wiegen en in mijn armen in slaap laten vallen. Maar ik ben zelf ook moe van de drukke dag en wil straks ook op tijd naar bed. Morgen hebben we weer een drukke dag voor de boeg en ik kan mijn energie wel gebruiken.

Met weinig tegenwerking tilt Hans (papa) Daan op en brengt hem al bijna slapend in zijn armen naar boven. Met nog een snik zo af en toe laat Daan zijn pyjama aantrekken en in bed leggen. Samen met Hans bidden ze en krijgt hij daarna een dikke kus en een knuffel. Als Hans naar beneden loopt is het boven al stil, na nog geen minuut ligt Daan al heerlijk in zijn eigen bed in een diepe slaap.

Vanaf dat de kinderen nog heel klein waren, besteedden Hans (mijn man) en ik veel aandacht aan het ritueel van naar bed gaan. En met een paar uitzonderingen daar gelaten, gaan onze kinderen vrij makkelijk naar bed.

Toch hoor ik om ons heen van andere ouders ook hele andere verhalen. Kinderen die niet naar bed willen en wel 100 keer naar beneden komen, kinderen die pas om 22.00 uur gaan slapen, ouders die nog steeds gebroken nachten hebben ondanks dat hun kind al 6 jaar is, kinderen die alleen maar kunnen slapen als hun papa of mama naast hun in bed komt liggen totdat ze slapen, etc. Het slechte of moeilijke slapen is niet altijd te verklaren uit de opvoedingskeuzes van ouders, sommige kinderen (vooral wanneer er een diagnose in het spel is) hebben gewoon heel veel moeite met slapen.

Ik geloof in het principe van ritme en ritueel. Het naar bed gaan bij onze kids gaat bijna altijd op dezelfde manier. Of we nu thuis zijn of ergens anders, we hebben altijd een paar kleine dingen die we doen voordat de kids gaan slapen. Het bed, de omgeving en het tijdstip zijn soms anders, maar het ritueel blijft hetzelfde. Op die manier is het voor de kids veilig en vertrouwd en weten ze wat er gaat gebeuren en wat er van ze wordt verwacht.

Bij ons gaan de kinderen rond 19.00 uur naar bed. We trekken een pyjama aan, gaan plassen en naar boven. Meestal maken we daar een spelletje van; ‘wie is het eerste boven’. Vol vertrouwen roep ik dat ik de allersnelste ben en laat me ondertussen inhalen door de kinderen, waarna ik natuurlijk vol verbazing ben als ik boven kom en de kids er al zijn. De kinderen kruipen in hun bed, we bidden samen en daarna krijgen ze een kus en een knuffel. Ik benoem dat ze nog niet hoeven te slapen, maar wel stil moeten zijn. Daarna loop ik weg en zeg ik nog zachtjes; “ ik hou super veel van jullie, slaap lekker en tot morgen.”

In hun bed ligt hun knuffel, een witte doek (flanellen luier) en staat er een lampje aan. Het lampje hebben we later toegevoegd voor Daan, hij werd bang in het donker en daardoor kon hij moeilijker slapen. Met het lampje erbij voelt hij zich veiliger en valt hij makkelijker in slaap.

Zara en Daan vallen meestal vrij snel in slaap. Heel soms moet ik ze helpen herinneren aan de afspraak dat ze stil moeten zijn. Doordat we elke dag hetzelfde reageren, weten ze inmiddels dat een discussie o.i.d. geen effect heeft.

We lezen bewust niet standaard boven een verhaaltje voor (neemt niet weg dat voorlezen natuurlijk wel heel belangrijk is). Dit omdat we hier niet altijd de tijd voor hebben en het dus niet altijd in ons ritueel kunnen passen. Als we toch tijd hebben om voor te lezen, dan lezen we beneden voor en is het een fijn extraatje. Door beneden voor te lezen en het niet toe te voegen aan het ritueel, verwachten de kinderen niet dat er wordt voorgelezen voor het slapen gaan, waardoor het niet nodig is om in slaap te kunnen vallen.

Toen Zara en Daan nog klein waren, hebben we het meest geïnvesteerd in het naar-bed-gaan-ritueel. Ik herinner me nog de avonden dat we heen en weer liepen omdat ze niet wilden slapen. Zonder (oog)contact te maken kwamen we een paar keer boven om hun speen in hun mond te doen of ze weer onder de dekens te leggen. Wanneer dit een spelletje werd, lieten we ze soms een poosje huilen. Met de klok/timer (meestal 10 minuutjes) naast ons en soms een traan op mijn wang (want het huilen was toch ook wel heel zielig en mijn moederhart had het daar wel lastig mee), lieten we ze even huilen en meestal vielen ze daarna in slaap.
Het was fijn om dit proces samen te doen. Op de momenten dat ik het moeilijker had, kon Hans het van me overnemen en andersom. Samen konden we bespreken wat wijsheid was in handelen op dat moment of elkaar moed inspreken (waar doen we het ook al weer voor) als doorzetten even lastig ging.

Al onze kinderen hebben een fase gehad waarin ze even iets speciaals nodig hadden om in slaap te vallen. Door goed naar ze te kijken, te luisteren en af en toe iets te proberen konden we aansluiten bij dat wat ze nodig hadden:
Bij Daan ontdekte we, toen hij nog klein was, dat hij het nodig had om even te huilen voordat hij in slaap kon vallen. Waarschijnlijk werd de dag op dat moment verwerkt en hielp hij zo zijn lijf en hoofd rustig worden. De meeste dagen viel hij na 2/3 minuutjes huilen heerlijk in slaap en werd de volgende dag met een glimlach op zijn gezicht weer wakker.
Lize valt heel snel in slaap en slaapt de hele nacht heerlijk door. Als zij toch wakker wordt, dan draaien we haar op haar buik (hebben een speciaal matras van Aerosleep zodat het ook veilig is) en slaapt ze de nacht heerlijk verder.
Zara was overdag altijd een slechte drinker. Ze kreeg ’s avonds altijd dorst. In plaats van elke avond een beker water te brengen, hebben we een beker met water op haar kamer gezet (een Camelback, want die lekt niet) zodat als ze dorst had ze kon drinken. Soms werd ze midden in de nacht wakker, dronk een paar slokken water en viel daarna weer heerlijk rustig in slaap.

Ik weet nog van vroeger toen ik klein was, dat ik altijd in het bed van mijn ouders mocht slapen als ik ziek was of eng had gedroomd. Soms lag ik samen met mijn broers en zussen samen in het bed van mijn ouders. Mijn vader lag dan aan het voeteneind, omdat het bed vol met kinderen lag. Ik lag gezellig in een vol bed, naast mijn moeder en met het gevoel van veilig zijn en werd de volgende ochtend heerlijk uitgerust wakker.
Deze veiligheid wilde ik ook geven aan onze kinderen en daarom hebben we deze regel ook bij ons doorgevoerd. Soms komt Zara midden in de nacht naar ons toelopen omdat ze heeft gedroomd of omdat ze groeibenen heeft. We hebben een groot bed, dus gelukkig meer dan genoeg ruimte om allemaal de nacht goed door te kunnen slapen. Heel af en toe is het groot feest en hebben we alle kinderen in ons bed. Dit past net niet. Meestal verhuist Hans of ik dan naar het bed van de kinderen.
Heel soms merken we dat het een gewoonte wordt om ’s nachts naar ons bed te komen en bij ons te slapen. We zijn dan een periode weer iets strenger en herhalen de regel van alleen als je ziek bent of eng hebt gedroomd mag je bij ons slapen.
Als de kinderen koorts hebben slapen ze ook bij ons in bed, dit is eigenlijk voor mijn moedergevoel. Ik wil ze graag in de gaten houden en checken of het goed gaat. De kinderen vinden dit heerlijk en ik slaap er beter door.

Doordat we de kids van jongs af aan overal mee naartoe nemen en ook overal laten slapen, maakt het niet uit in welk bed ze slapen. Zolang wij hun knuffel, witte doek en een lichtje mee hebben, slapen ze overal. En kunnen we ze slapend vanuit de auto als we weer naar huis gaan, naar hun eigen bed leggen om daar verder te slapen.

Ik heb geleerd en ervaren, dat wanneer je blijft kijken naar wat je kinderen nodig hebben en naar wat je zelf nodig hebt (een goede nacht is voor ons beide erg belangrijk willen we de volgende dag ook leuk blijven) dat kinderen meedoen in het ritme, het ritueel, zolang als je maar voorspelbaar blijft en je niet teveel laat leiden door je moederhormonen en/of je gevoel.

Ik hoop dat 2019 een jaar wordt waarin je als ouder heerlijk kunt genieten van gezellige avonden met je partner, van fijne nachten van doorslapen en kinderen die uitgerust zijn van een goede nacht slapen in hun eigen bed!